
31 მაისი, 2026
ზეპირი შეთანხმება თუ წერილობითი ხელშეკრულება — რატომ არის ეს არჩევანი მნიშვნელოვანი?
„მე მას ვენდობოდი.“
ეს ერთ-ერთი ყველაზე გავრცელებული ფრაზაა, რომელსაც ადამიანები სამართლებრივი დავის დაწყების შემდეგ ამბობენ.
ხშირად პრობლემა არც ცუდ ურთიერთობაშია და არც არაკეთილსინდისიერ ქმედებაში. პრობლემა იმაშია, რომ მხარეებს სხვადასხვა წარმოდგენა ჰქონდათ იმაზე, თუ რას შეთანხმდნენ.
სწორედ ამიტომ, ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი კითხვა ნებისმიერი შეთანხმების დროს არის:
საკმარისია ზეპირი შეთანხმება თუ ჯობს ყველაფერი წერილობით დაფიქსირდეს?
ზეპირი შეთანხმება ყოველთვის არაფერს ნიშნავს?
არა.
საქართველოს კანონმდებლობა ზოგიერთ შემთხვევაში ზეპირი შეთანხმების არსებობასაც აღიარებს.
ეს ნიშნავს, რომ შეთანხმება მხოლოდ იმიტომ არ კარგავს ძალას, რომ ის წერილობით არ გაფორმებულა.
თუმცა პრაქტიკაში მთავარი პრობლემა სხვა საკითხია.
როგორ უნდა დაამტკიცოთ, რას შეთანხმდით?
სწორედ აქ ჩნდება ყველაზე დიდი სირთულე.
როდესაც სიტყვა სიტყვის წინააღმდეგ დგება
წარმოიდგინეთ, რომ მეგობარს თანხა ასესხეთ.
ორივე მხარემ ზუსტად იცოდა, რომ ეს სესხი იყო და არა ჩუქება.
გადის დრო და თანხა უკან აღარ ბრუნდება.
თუ შეთანხმება წერილობით არ არსებობს, ხშირად დავა სწორედ მტკიცების ეტაპზე რთულდება.
ვინ რა თქვა?
როდის უნდა დაბრუნებულიყო თანხა?
რა ოდენობის იყო ვალდებულება?
არსებობდა თუ არა საერთოდ შეთანხმება?
ამ კითხვებზე პასუხის გაცემა გაცილებით რთულია, როდესაც მხარეებს მხოლოდ საკუთარი მოგონებები აქვთ.
რატომ არის წერილობითი დოკუმენტი მნიშვნელოვანი?
ბევრი ფიქრობს, რომ ხელშეკრულება მხოლოდ სასამართლოსთვის არის საჭირო.
რეალურად მისი მთავარი დანიშნულება გაცილებით ადრე იწყება.
კარგად შედგენილი დოკუმენტი თავიდანვე განსაზღვრავს:
• ვინ რა ვალდებულებას იღებს;
• რა ვადებში უნდა შესრულდეს შეთანხმება;
• რა ხდება ვალდებულების დარღვევის შემთხვევაში;
• რა უფლება და პასუხისმგებლობა აქვს თითოეულ მხარეს.
სხვა სიტყვებით რომ ვთქვათ, წერილობითი შეთანხმება ხშირად დავის დაწყებას კი არ ემსახურება, არამედ მისი თავიდან აცილების საშუალებაა.
ნდობა და დოკუმენტი ერთმანეთის საწინააღმდეგო არ არის
ხშირად ადამიანები წერილობით შეთანხმებას უნდობლობის გამოხატვად აღიქვამენ.
„თუ ერთმანეთს ვენდობით, ხელშეკრულება რატომ გვჭირდება?“
სინამდვილეში, დოკუმენტი ნდობის ალტერნატივა არ არის.
ის მხოლოდ იმას უზრუნველყოფს, რომ მომავალში ორივე მხარემ ერთნაირად გაიგოს საკუთარი უფლებები და ვალდებულებები.
სწორედ ამიტომ, წერილობითი შეთანხმებები ხშირად ყველაზე კარგი ურთიერთობების პირობებშიც გამოიყენება.
როდის არის განსაკუთრებით მნიშვნელოვანი შეთანხმების დაფიქსირება?
პრაქტიკაში წერილობითი ფორმა განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია, როდესაც საქმე ეხება:
• თანხის სესხებას;
• ქონებასთან დაკავშირებულ შეთანხმებებს;
• მომსახურების გაწევას;
• სამუშაოს შესრულებას;
• გრძელვადიან ვალდებულებებს;
• ისეთ ურთიერთობებს, სადაც მომავალში ფინანსური ან სამართლებრივი შედეგები შეიძლება დადგეს.
ზეპირი შეთანხმება შესაძლოა არსებობდეს და გარკვეულ შემთხვევებში სამართლებრივი მნიშვნელობაც ჰქონდეს.
თუმცა რაც უფრო მნიშვნელოვანია შეთანხმება, მით უფრო იზრდება მისი წერილობით დაფიქსირების აუცილებლობა.
პრაქტიკა აჩვენებს, რომ დავების დიდი ნაწილი არა იმიტომ იწყება, რომ ადამიანები თავიდანვე კონფლიქტში იყვნენ, არამედ იმიტომ, რომ შეთანხმების პირობები მკაფიოდ არ ყოფილა განსაზღვრული.
სწორედ ამიტომ, ხშირად რამდენიმე წინასწარ დაწერილი წინადადება გაცილებით ნაკლებ დროს, ენერგიასა და ხარჯს მოითხოვს, ვიდრე მოგვიანებით წარმოშობილი სამართლებრივი დავის მოგვარება.
ბლოგზე დაბრუნება